De gebroken psyche - en de saboteur!

Gepost door Bärbel op 6 Dec '12 om 00:28
LadyBird blog gespleten persoonlijkheidWe begonnen het verhaal bij de schaduwkant van onze samenleving. Dit in verband met de recente gevallen van seksueel misbruik in de Jeugdzorg, de pesterij van de Twentse jongen Tim en het zinloos geweld tegen een grensrechter op het voetbalveld. 
De vraag was wat een ieder hieraan kan doen - concreet op zijn eigen terrein? De eigen schaduw ontmoeten, was het voorstel. Dat is niet makkelijk. Het roept angst en weerstand op. Begrijpelijk! Dus de zaak en de saboteur langzaam en met liefde benaderen. 

Je weet nu, in je schaduw zit alles waar je niet naar durft te kijken - zoals beangstigende gevoelens en herinneringen. Je hebt moed verzameld om toch licht te laten schijnen op je schaduw. Om te duiken naar de bodem van je zielezee en daar het schaduwmonster te ontmoeten.
 
En nu de vraag hoe kun je de baas worden over je saboteur die verschijnt als angst wanneer je je schaduw wilt belichten.
De gevoelens die in de schaduw zitten, hebben vaak te maken met traumatische ervaringen.

Wat is een trauma?
Een trauma is een verwonding, een beschadiging. Je lichaam kan letsel oplopen, maar ook je psyche.  
Een psychisch trauma is een ervaring waarbij we een bedreigende situatie meemaken, maar niet over mogelijkheden en kennis beschikken om deze situatie te boven te komen. Je hebt er geen woorden voor, je weet niet hoe te handelen. Je voelt je onmachtig en onveilig. 
Het beeld dat je van jezelf en van de wereld hebt, begint te wankelen. En daarmee de bodem onder je voeten.
Deze overweldigende, traumatische ervaring is niet te integreren in je psyche. Je psyche raakt verstoord. 

Wat gebeurt er precies met je psyche?

Overleven is bij een trauma het alles overheersende motto. Hoe doen we dat - het trauma overleven?
Hiervoor gaan we de pijnlijke, niet te bevatten ervaringen afsplitsen. Ze worden uit ons bewustzijn verbannen  en naar het onderbewuste verplaatst. Daar worden ze achter tralies in het donker opgesloten. In de hoop dat ze het daglicht nooit meer zullen zien. Dat ze uit ons bewustzijn blijven en ons niet langer lastig vallen. 
Pijn en verdriet, onmacht en onveiligheid, ze zitten nu allemaal als TRAUMADEEL afgezonderd en diep verstopt in ons. 
Het traumadeel bevat de herinneringen aan het trauma. Het blijft in zijn ontwikkeling steken op de leeftijd waarop het trauma plaatsvond. Het zoekt naar een uitweg, blijft een hard van onrust en kan 'getriggerd' worden.

Voor het weggestopte traumadeel is een bewaker nodig. Het schaduwmonster mag niet ontsnappen! Daarvoor creëren we gedachtes, overtuigingen, houdingen en gedragingen waardoor we de verwonding niet meer voelen. 
Tijdens de traumasituatie heb je dit allemaal heel hard nodig. Zo overleef je! Maar geleidelijk smeden je overtuigingen, houdingen en gedragingen in je psyche een OVERLEVINGSDEEL dat ook noch na het einde van de traumatische situatie blijft bestaan en invloed blijft uitoefenen. 

Het overlevingsdeel reageert met verdringing, vermijding, controle en compensatie. En wat het vooral doet, het vertelt ons dat we geen trauma hebben opgelopen! Dat hetgeen we hebben meegemaakt niet zo erg was, of ons eigen schuld. Overlevings-ik en trauma-ik zijn het spiegelbeeld van elkaar. Hoe extremer het trauma, des te extremer het overlevings-ik.

Wat eerst een redding was, wordt later een belemmering. Voor de relatie met onszelf, én de relaties met anderen. we blijven overleven, in plaats van te gaan leven.

Het is nu duidelijk, het overlevingsdeel wil het traumadeel onder de duim houden. Het traumadeel wederom wil uit de gevangenis, wil gezien en erkend worden. 
Om uit de kerker bevrijd te kunnen worden, heeft het traumadeel een bondgenoot nodig. Dat is het derde deel van onze 'gespleten' psyche: het resterende, GEZONDE DEEL

Het gezonde deel is jouw onschendbare kern. Die is verbonden met je intuïtie, je weten. Het kan de realiteit open waarnemen en is uit op waarheid en helderheid. Het kent vertrouwen, moed en hoop. Het kan emotionele bindingen aangaan, verantwoording op zich nemen, gevoelens op passende wijze uitdrukken en zich losmaken uit verstrikte relaties. Het heeft respect voor de (seksuele) zelfbeschikking van de ander.

Ondanks alle traumata blijf je een stuk gezonde psyche houden. Wel heeft dit gezonde stuk het vaak erg moeilijk om in aanwezigheid van het overlevingsdeel voor de dag te komen. Want het overlevingsdeel creëert de illusie dat het zelf het gezonde deel is. Het leeft tenslotte van illusies. Het kan en wil de realiteit niet zien.
Zo kun je behoorlijk in de war raken als je niet weet welk deel - gezond of overlevend - in jou nu aan het praten is.

Het is niet makkelijk de stem van je overlevingsdeel te onderscheiden van de stem van je traumadeel. Het overlevingsdeel kent vele subtiele trukjes en manipulatieve manieren om de regie in handen te houden. Want het vreest niets meer dan het schaduwmonster.

Het werkmodel van Franz Ruppert
Ik mag bekennen: dit model van de opsplitsing van de psyche in drie delen heb ik niet zelf bedacht. Het is ontwikkeld door Franz Ruppert op grond van zijn rijke ervaringen met het opstellen van het 'verlangen'. Met deze opstellingsmethode komen regelmatig traumata aan het licht, die bij de client zelf of in zijn familielijn spelen. Deze traumata laten zien waarom het 'verlangen' nog niet realiteit kon worden.

Meer over de opstellingsmethode van Ruppert vertel ik in een ander blog. Nu eerst weer terug naar de psyche.
De psyche is door het trauma in stukken gebroken. Ze is geen geheel meer. Ieder stukje volgt zijn eigen behoefte. Het overlevingsdeel wil overleven. Het gezonde deel wil leven. En het traumadeel wil gezien, gevoeld en erkend worden. Samenwerking vanuit een eenheid is ver te zoeken.

Mijn TIP
Je wilt nu zeker het karakter van de drie delen verder doorgronden. Hoe zien die bij jezelf bijvoorbeeld uit? Daar heb ik een leuke tip voor! 
Pak een groot vel papier en teken een grote cirkel die in drie stukken uit elkaar is gebroken. Je raad het al, de drie brokstukken staan voor de drie psychische delen. Vervolgens zoek je - met Google of in tijdschriften - plaatjes en woorden die erbij passen. Als hulpmiddel staan hieronder de verschillende kenmerken van de drie delen.
De plaatjes plak je in de gebroken psyche-cirkel. En klaar is een geweldige collage van je psyche
Hang ze op en kijk er regelmatig na! 

Om jou een idee van een collage te geven hier een voorbeeld.
Als je zo met de drie delen bezig bent, zal het je geen moeite meer kosten om de verschillen bij jezelf te herkennen.

TRAUMADEEL, OVERLEVINGSDEEL en GEZOND DEEL - hun verschillende kenmerken.

Het getraumatiseerde deel
- blijft stil staan in zijn ontwikkeling op de leeftijd waarop het trauma plaatsvond,
- slaat de herinneringen aan het trauma op,
- blijft zoeken naar een uitweg uit het trauma,
- kan 'getriggerd' worden.

Het overlevingsdeel kent 10 strategieën om te overleven:
- blind gefixeerd zijn op het heden,
- verdringen en verloochenen van het trauma,
- vermijden van herinneringen aan het trauma,
- negeren en afleiden,
- controleren van getraumatiseerde delen,
- controle over andere mensen,
- zoeken naar compensatie (verslaving),
- illusies wekken,
- houding van onderdanigheid en latente agressie,
- eigen negatieve gevoelens op anderen afschuiven (projecteren).
Als deze 10 strategieën niet werken, blijft voor het overlevingsdeel nog maar één mogelijkheid over:
- nieuwe afsplitsingen in het leven roepen.

Het gezonde deel
- heeft een open waarneming en een goed opmerkingsvermogen,
- oriënteert zich op de realiteit,
- kent liefde voor de waarheid,
- is in staat gevoelens te reguleren,
- kent basisvertrouwen,
- heeft het vermogen zich te hechten in relaties,
- kan zich invoelen in anderen,
- kan contact maken,
- kan reflecteren,
- is bereid verantwoordelijkheid te nemen,
- kent hoop.

LEVEN of OVERLEVEN - waar kies je voor?

Je hebt moed verzameld voor de duik naar de diepzee. Die kracht heb je uit je gezonde deel gehaald. Je herinnert je, daar zitten vertrouwen, hoop en fijne herinneringen.  En je weet ook, je traumadeel is jou goed gezind en wil uit zijn gevangenis bevrijd worden. Met behulp van jouw gezonde deel. 

En de angst om dit avontuur aan te gaan? vraag je nu. Ja, die komt voort uit jouw overlevingsdeel. Heel normaal! Ik ken niemand die zo maar zijn overlevingsdeel aan de kant kon zetten. Want het is goed geoefend in machtspelletjes en trucjes om je duik tegen te houden. Daar zit een echte saboteur in! Die moet je goed in de gaten houden! 
Maar vergeet niet: ooit was het je redding. Dus niet veroordelen, maar liefdevol de feiten erkennen.

Dus als je je ervan bewust wordt dat je deze drie acteurs in je hebt, kun je standvastiger aan de kant van je gezonde IK gaan staan en zijn ingevingen opvolgen. Het is kiezen tussen leven of overleven, tussen gezond deel of overlevingsdeel.

Wil je leven in plaats van overleven dan ga je - vanuit je gezonde deel - je schaduwmonster bevrijden en je overlevings-ik omarmen als 'redmiddel in traumatische tijden'. Zijn alle drie delen weer samengevoegd, dan kun je zijn wie je bent, met alles wat bij jou hoort. Je voelt je heel. Het gezonde deel heeft de regie over je leven weer in eigen handen.

Volgend keer vertel ik meer over HELING. 
Tot dan - en vergeet niet de collage! Héél leuk om te doen!

Bärbel Renaud

1 reactie | Reageer zelf

Jeanne Sanders schreef op 6 Dec '12 om 12:38
Complimenten Bärbel! Duidelijk en zinvol. Warme groet.

 
2012 - 2018 © LadyBird Counselling | Design & script © Teejo.nl